Co to są xenony

Każdy kierowca widział na pewno samochody, których reflektory dają bardzo silne, lekko niebieskawe światło. Najczęściej spotyka się je w niemieckich autach klasy średniej i wyższej, jednak ostatnio coraz częściej można je spotkać w samochodach niższych klas. Wyjaśnię poniżej, na czym polega istota takich rozwiązań. W standardowych reflektorach mijania źródłem światła jest żarówka (czyli wynalazek sprzed ponad 100 lat).

Wprawdzie nowoczesne żarówki halogenowe są bardzo wydajne, jednak ciągle ich sprawność jest niewielka, gdyż większość energii dostarczonej żarówce zamieniana jest w ciepło, a tylko niewielki procent w światło. Poza tym żarówki z czasem ulegają zużyciu, co dodatkowo powoduje osłabienie światła. W końcu żarówka się przepala i trzeba ją wymienić.

W reflektorach xenonowych nie ma żarówki, źródłem światła jest palnik wyładowczy. Jest to bańka szklana, zaopatrzona w dwie elektrody i wypełniona gazem szlachetnym – ksenonem (stąd nazwa). Po przyłożeniu napięcia do elektrod powstaje między nimi łuk elektryczny (czyli strumień plazmy w zjonizowanym gazie) o bardzo silnym świetle i białej barwie. Większość świateł samochodowych i lamp ulicznych daje barwę zbliżoną do żółtej, więc światło xenonowe wydaje się niebieskie lub fioletowe. W rzeczywistości jest ono białe, podobne do światła dziennego. Natężenie jest trzykrotnie większe niż z żarówki halogenowej (H4 – mijania), przy czym pobór prądu jest o 1/3 mniejszy.

Jednak nie wystarczy po prostu zmienić żarówki na palnik xenonowy. Aby rozpalić łuk potrzebne jest napięcie rzędu kilkunastu tysięcy volt, potem, aby go podtrzymać potrzebny jest prąd zmienny o napięciu ok. 85V. Do tego celu stosuje się tzw. przetwornice – są to skomplikowane urządzenia elektroniczne, zasilane z instalacji elektrycznej samochodu, które wytwarzają odpowiednie napięcia. Do jednego palnika zamontowana jest jedna przetwornica. Główne firmy produkujące przetwornice to Hella, Bosch, Philips i Valeo. Najczęściej stosuje się jedynie xenonowe światła mijania, długie mają żarówkę halogenową.